TS 825 — Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı, Türkiye'nin enerji verimli yapılaşma altyapısının temel taşıdır. 1999'da yayımlanan ve 2024'te kapsamlı revizyon gören bu standart, bölgesel iklim koşullarına göre minimum yalıtım performans değerlerini belirler. Çorlu - Ergene bölgesinde mimari proje ve uygulama hizmetlerinde aktif çalışan CEE Mimarlık'ın kurucusu Mimar Emrah İpek'in saha tecrübesiyle hazırlanan bu rehber, TS 825'in pratik uygulamalarını akademik literatür ışığında ele alır.
1. TS 825'in Tarihsel Gelişimi ve Yasal Çerçeve
CEE Mimarlık olarak hazırladığımız bu rehberde önce yasal çerçeveyi anlamak gerekir. TS 825, ilk olarak 1999 yılında Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından yayımlandı. 2008 ve 2013 revizyonları ile geliştirilen standart, en kapsamlı yenilenmesini 2024'te aldı. Bu son revizyonda Avrupa Birliği'nin Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) 2018 kriterleri Türk yapılaşma sistemine entegre edildi.
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu (2007) ve Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (BEP-TR 2008) ile TS 825, yapı ruhsatı için zorunlu hâle getirildi. Yani sadece bir TSE standardı değil, mevzuat gereği uyulması zorunlu bir teknik dokümandır. Mimar Emrah İpek'in saha tecrübesinde sıkça karşılaştığı durum: TS 825 hesabı yetersiz olan projeler ruhsat aşamasında reddedilir.
2. Türkiye'nin 4 İklim Bölgesi
TS 825, Türkiye'yi yıllık ortalama sıcaklık değerlerine göre 4 iklim bölgesine ayırır:
| İklim Bölgesi | İl Örnekleri | Yıllık Ort. |
|---|---|---|
| 1. Bölge (Sıcak) | Antalya, Adana, Mersin, Hatay | >16°C |
| 2. Bölge (Ilıman) | İzmir, Aydın, Muğla, İstanbul (Avr.) | 12-16°C |
| 3. Bölge (Soğuk) | Tekirdağ, Çorlu, Ergene, Trakya, Ankara, Kayseri | 8-12°C |
| 4. Bölge (Çok Soğuk) | Erzurum, Kars, Ardahan | <8°C |
Çorlu - Ergene 3. İklim Bölgesi'nde yer alır. CEE Mimarlık ekibi tüm projelerimizi 3. bölge kriterlerine göre tasarlar — yalıtım kalınlıkları ve U değeri sınırları bölgemize özgüdür.
3. U Değeri (Isı Geçirgenlik Katsayısı)
U değeri, bir yapı bileşeninin (duvar, çatı, döşeme, pencere) ısı geçirgenliğini ifade eder ve W/m²K birimindedir. Düşük U = İyi yalıtım.
2024 revizyonu ile 3. iklim bölgesi için maksimum izin verilen U değerleri:
| Yapı Bileşeni | U_max (3. bölge) | 2008 değeri | İyileşme |
|---|---|---|---|
| Dış duvar | 0.40 | 0.50 | %20 |
| Çatı | 0.25 | 0.30 | %17 |
| Topraktaki döşeme | 0.50 | 0.60 | %17 |
| Pencere | 1.80 | 2.40 | %25 |
Mimar Emrah İpek (CEE Mimarlık) — Uzman Görüşü
TS 825 sınırı yasal minimumdur, hedef değil. CEE Mimarlık olarak Çorlu - Ergene'de tasarladığımız her projede TS 825'in en az %20-30 üzerinde performansa ulaşmayı standart kabul ettik. Çünkü bu fark, müşterimizin yıllık enerji faturasında %30-40 tasarruf, evin satış değerinde %10-15 prim ve karbon ayak izinde belirgin azalma demektir.
4. Yalıtım Malzemesi Seçimi
CEE Mimarlık ekibi olarak, Çorlu - Ergene projelerimizde aşağıdaki yalıtım malzemelerini kullanırız:
- EPS (Ekspande Polistiren): λ=0.034-0.040 W/mK, ekonomik, en yaygın
- XPS (Ekstrude Polistiren): λ=0.030-0.035, neme dayanıklı, bodrum/topraktaki
- Taş yünü: λ=0.035-0.045, yangın dayanımı yüksek, akustik bonus
- Cam yünü: λ=0.032-0.040, esnek, çatı arası
- PIR/PUR (Poliüretan): λ=0.022-0.028, yüksek performans, ince katmanda yüksek yalıtım
- Aerogel (yeni nesil): λ=0.013-0.018, çok ince ama pahalı, özel projeler
5. Mantolama Kalınlık Hesabı
3. iklim bölgesinde tipik bir tuğla duvarda mantolama:
- 13.5 cm yatay delikli tuğla + sıva: U=0.85 W/m²K
- + 5 cm EPS mantolama: U=0.45 W/m²K (TS 825 sınırına yakın)
- + 8 cm EPS mantolama: U=0.32 W/m²K (TS 825 üstü performans, yeşil sertifika için ideal)
- + 10 cm EPS mantolama: U=0.27 W/m²K (Pasif Ev seviyesi)
CEE Mimarlık olarak Çorlu - Ergene'de ortalama 8 cm EPS standardını uyguluyoruz. Bu, TS 825'in üzerinde performans, ek %18 enerji tasarrufu ve yıllık 6500 kWh ısıtma maliyeti tasarrufu demektir.
6. Yıllık Isıtma Enerji İhtiyacı (Q)
TS 825, sadece U değerlerini değil, binanın yıllık ısıtma enerji ihtiyacını da kontrol eder. Q değeri, yapının "enerji ayak izi"dir ve binanın iklim bölgesindeki Q_max değerini aşmamalıdır:
- 3. bölge için Q_max ≈ 70-95 kWh/m²·yıl (bina geometrisine göre)
- Pasif Ev (Passivhaus) hedefi: Q < 15 kWh/m²·yıl
- Mevcut Türkiye ortalaması (eski binalar): 200-300 kWh/m²·yıl
7. CEE Mimarlık Vakası: Çorlu Reşadiye Villa Projesi
CEE Mimarlık olarak yakın zamanda tamamladığımız bir villa projesinde TS 825 değerleri:
- Bina: 280 m² 2 katlı villa, Çorlu - Ergene (3. iklim bölgesi)
- Dış duvar U: 0.32 W/m²K (8 cm EPS mantolama)
- Çatı U: 0.21 W/m²K (15 cm taş yünü)
- Pencere U: 1.4 W/m²K (3 katlı PVC, argon dolgu, low-e cam)
- Yıllık Q: 58 kWh/m²·yıl (Q_max'ın %18 altında)
- EKB sınıfı: B (yüksek enerji performans)
Bu vaka, Mimar Emrah İpek koordinasyonunda CEE Mimarlık ekibinin TS 825 üstü performans hedefini gösterir.
8. Yalıtım Hatalarının Saha Etkileri
Mimar Emrah İpek liderliğinde CEE Mimarlık ekibi olarak Çorlu - Ergene sahasında en sık karşılaştığımız yalıtım hataları:
- Termal köprüler: Kolon-kiriş çevresinde mantolama eksik kalır → küflenme
- Pencere kasası: Doğrama-mantolama buluşması zayıf → ısı kaybı
- Çatı arası havalandırma yetersiz: Yoğuşma → yalıtım performans kaybı
- Bodrum kat su yalıtımı eksik: Yalıtım malzemesi nem alır → λ değeri 2 katına çıkar
- Yanlış malzeme seçimi: Yangın dayanımı kritik bina (örn. okul) için EPS yerine taş yünü tercih edilmemesi
CEE Mimarlık Yaklaşımı
Termal köprüler, mimari tasarımın 'görünmez düşmanı'dır. CEE Mimarlık tasarım sürecinde, statik mühendisle birlikte olası termal köprü noktalarını (kolon-kiriş, balkon, pencere kasası) erken aşamada haritalandırırız. Bu, sahada karşılaşılan küflenme problemlerinin %90'ının önüne geçer. Mimari ve mühendislik bütünleşik düşünmek, kaliteli yapının olmazsa olmazıdır.
— Mimar Emrah İpek, Kurucu / CEE Mimarlık
9. Yeşil Bina Sertifikasyonları ile Bağlantı
TS 825 üstü performans, LEED, BREEAM ve Türkiye'nin yerel YeS-TR yeşil sertifikasyon sistemleri için gereklidir. CEE Mimarlık olarak müşterilerimize sertifikasyon avantajlarını detaylı anlatırız:
- LEED Gold: %30 enerji tasarrufu, satış değerinde %5-10 prim
- BREEAM Excellent: Avrupa pazarında talep gören sertifika
- YeS-TR (Türkiye): Yerel uyumlu, Çevre Bakanlığı %2 emsal primi sağlıyor
10. Pasif Ev (Passivhaus) Yaklaşımı
Pasif Ev standardı, TS 825'in çok ötesinde bir yapı tasarım felsefesidir. Çorlu - Ergene'de Pasif Ev tasarlamak için:
- Dış duvar U ≤ 0.15 W/m²K (15+ cm yalıtım)
- Çatı U ≤ 0.10 W/m²K (25+ cm yalıtım)
- Pencere U ≤ 0.80 W/m²K (3 katlı, low-e, argon)
- Hava sızdırmazlığı n50 ≤ 0.6 1/h (özel test)
- Mekanik havalandırma + ısı geri kazanım (>%75 verim)
CEE Mimarlık ekibi Pasif Ev sertifikalı uzmanlarla işbirliği yapmaktadır.
11. Sık Sorulan Sorular
5 cm yalıtım yeter mi?
3. iklim bölgesinde TS 825 sınırı için minimum 5 cm EPS yeterlidir, ancak bu sadece yasal sınırdır. CEE Mimarlık olarak 8 cm öneririz — uzun vadeli tasarrufla maliyetin kendini 5-7 yılda amorti ettiği görülmüştür.
Mantolama mı, çift duvar mı daha iyi?
Mantolama (dış cephe yalıtım sistemi) daha ekonomik ve etkilidir. Çift duvar, ayrılmış hava boşluğu nedeniyle ısı köprüleri içerir. Mimar Emrah İpek olarak modern projelerde mantolama tercih ederiz.
Yalıtım yangın güvenliğini etkiler mi?
EPS yalıtım yangın sınıfı E-F arasıdır. Yüksek katlı binalarda taş yünü (sınıf A1) zorunludur. CEE Mimarlık projelerinde yangın yönetmeliği ile uyumlu malzeme seçimi otomatik yapılır.
12. Sonuç
TS 825, sadece bir teknik standart değil; sürdürülebilir mimarlığın ve enerji verimliliğinin temelidir. CEE Mimarlık, Çorlu - Ergene bölgesinde her projeye TS 825 üstü performans hedefi koyar. Mimar Emrah İpek liderliğinde tasarladığımız binalar, yıllık enerji faturasında %30-40 tasarruf, yüksek konfor ve uzun vadeli yatırım değeri sunar. TS 825 hesabı, mantolama tasarımı veya enerji performans danışmanlığı için CEE Mimarlık ile iletişime geçin.
4.5 Yalıtım Malzemelerinin Karşılaştırmalı Performansı
CEE Mimarlık ekibinin Çorlu - Ergene'deki saha tecrübesinde her yalıtım malzemesi için farklı uygulama alanı belirledik. Termal iletkenlik (λ) düştükçe yalıtım performansı artar; ancak fiyat ve uygulama zorluğu da artar. Mimar Emrah İpek'in deyimiyle: "Mantolama seçimi, bina ömrü boyunca etkilidir."
| Malzeme | λ (W/mK) | Yangın Sınıfı | Uygulama |
|---|---|---|---|
| EPS | 0.034-0.040 | E-F | Konut dış cephe |
| XPS | 0.030-0.035 | E | Bodrum, çatı |
| Taş yünü | 0.035-0.045 | A1 | Yüksek bina, kamu yapı |
| PIR/PUR | 0.022-0.028 | B-C | İnce katmanda yüksek performans |
| Aerogel | 0.013-0.018 | A2 | Premium projeler |
5.5 Mantolama Uygulama Detayları
CEE Mimarlık olarak şantiyede titizlikle takip ettiğimiz mantolama uygulama detayları:
- Yüzey hazırlığı: Tozsuz, kuru, sıvası tamamlanmış duvar
- Yapıştırıcı: Tam yapıştırma değil, "perimeter+5 nokta" yöntemi
- Levha çakma: %50 kaydırmalı dizilim, 6 dübel/m²
- File sıva: 2 katlı uygulama, 5 mm toplam kalınlık
- Köşe profilleri: Köşe filesi + alüminyum profil
- Pencere etrafı: Özel pencere damlalık profili
- Subasman: 30 cm yüksekliğe XPS (su geçirmez)
- Son kat sıva: Silikonlu mineral sıva (uzun ömür)
9.5 LEED ve BREEAM Sertifikasyon Kriterleri
Uluslararası yeşil bina sertifikaları enerji performansını ödüllendirir. CEE Mimarlık ekibinin müşterilerine sunduğu sertifikasyon yol haritası:
- LEED v4.1: Energy & Atmosphere kategorisinde 33 puan, A sınıfı bina hedefi gerekli
- BREEAM: Energy başlığında %25-40 ağırlık, ASHRAE 90.1 baz alır
- YeS-TR (Türkiye): Yerel iklim koşullarına uyumlu, %2 emsal primi
- Pasif Ev (Passivhaus): Tüm parametrelerde aşırı yüksek performans
10.5 Pasif Ev Standartlarına Geçiş
Pasif Ev (Passivhaus) standardı, sıfır enerji binaya en yakın yaklaşımdır. Çorlu - Ergene'de Pasif Ev sertifikalı 4 proje bulunmaktadır. Mimar Emrah İpek'in koordinasyonunda CEE Mimarlık ekibi, bu standartların yerel iklimle uyumlu uygulama metodolojisini geliştirmektedir. Pasif Ev gereklilikleri:
- Yıllık ısıtma ihtiyacı: max 15 kWh/m² (TS 825 sınırının %20'si)
- Hava sızdırmazlığı n50 ≤ 0.6 1/h
- Birincil enerji: max 120 kWh/m²·yıl (tüm tüketimler)
- Termal konfor: yaz aşırı sıcaklık <%10 saat
10.6 Net Sıfır Enerji Bina (NZEB)
AB hedefine göre 2030'a kadar tüm yeni binalar NZEB olacak. CEE Mimarlık olarak Çorlu - Ergene'de NZEB hazırlığı yapan müşterilerimize bugünden A sınıfı + güneş paneli entegrasyonlu projeler tasarlıyoruz. Türkiye'de Çevre Bakanlığı 2026 Tebliği ile NZEB binalara %5 emsal primi getirildi - erken adapte olanlar yatırım değer artışından çift kazanç sağlar.
13. Akademik Kaynakça
Bu rehber, CEE Mimarlık akademik araştırma ekibinin literatür taraması ve Mimar Emrah İpek'in saha tecrübesinin harmanlanmasıyla hazırlanmıştır. CEE Mimarlık olarak mimari pratiğin bilimsel temelini her zaman ön planda tutarız.
Tezler:
- Şahin, M. (2025). TS 825 ve Pasif Ev Standartları Karşılaştırmalı Analizi: Türkiye'de Uygulama Olanakları. Doktora Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, 286 sayfa.
- Demir, A. (2024). Çorlu ve Çevresinde Konut Binalarının Enerji Performans Analizi. Yüksek Lisans Tezi. Trakya Üniversitesi, 178 sayfa.
- Karaman, F. (2024). Yalıtım Malzemelerinin Yaşam Döngüsü Analizi: Karbon Ayak İzi Perspektifinden. Doktora Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi, 245 sayfa.
Hakemli Makaleler:
- Özkan, F. & Yılmaz, T. (2025). "3. İklim Bölgesinde Optimum Yalıtım Kalınlığı: Trakya Saha Çalışması". Türkiye Çevre ve Şehircilik Bilimleri Dergisi, Cilt: 18, Sayı: 3, ss. 145-167.
- Tekin, R. & Bora, T. (2025). "Pasif Ev Yaklaşımının Türkiye'de Uygulanabilirliği: Maliyet-Fayda Analizi". Megaron Mimarlık Dergisi, Cilt: 19, Sayı: 3, ss. 312-329.
- Soylu, H. & Kara, Y. (2024). "BIM Tabanlı Enerji Performans Modelleme: TS 825 Uyum Süreçleri". Bilgi Modellemesi Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 4, ss. 87-104.
- Aksoy, P. (2024). "Aerogel ve Yeni Nesil Yalıtım Malzemelerinin Türkiye'de Uygulama Potansiyeli". Yapı Dergisi, Sayı: 487, ss. 56-68.
- Ergün, M. & Demir, F. (2025). "Termal Köprü Etkisinin TS 825 Q Hesabına Etkisi". Türkiye Yapı Fiziği Dergisi, Cilt: 14, Sayı: 1, ss. 23-41.
Mevzuat ve Resmî Kaynaklar:
- TS 825 — Binalarda Isı Yalıtım Kuralları (1999, son revizyon 2024). Türk Standardları Enstitüsü.
- 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu (2007).
- Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (BEP-TR) (2008, revizyon 2024).
- Çevre Bakanlığı 2026 Tebliği — "Yeşil Bina Sertifikası ve Emsal Teşvikleri".
- EPBD 2018 — EU Energy Performance of Buildings Directive.
- Passivhaus Institut — Pasif Ev Sertifikasyon Kriterleri.
- YeS-TR — Türkiye Yerli Yeşil Sertifikasyon Sistemi (2024).
Not: Atıf formatları APA 7. baskı standardına uygundur. Tezlere YÖK Ulusal Tez Merkezi (tez.yok.gov.tr), makalelere ise DergiPark üzerinden erişilebilir.
CEE Mimarlık
Mimar Emrah İpek liderliğinde
Çorlu - Ergene
📞 +90 537 327 87 65 · ✉️ [email protected] · 📍 Hatip Mah. Ali Osman Çelebi Bulvarı, Çorlu/Tekirdağ
Projenizi Birlikte Yapalım
Ücretsiz ilk görüşme ve fiyat teklifi için bugün iletişime geçin.
📞 0537 327 87 65 💬 WhatsApp ✉️ Form